Có những buổi lễ được tổ chức để ghi nhận một kết quả. Nhưng cũng có những buổi lễ được tổ chức để nhắc con người ta nhớ về con đường mình đã lựa chọn.

Hôm nay, Lễ vinh quy tân Tiến sĩ của Trường ĐHSP Hà Nội 2 thuộc về ý nghĩa thứ hai. Bởi học vị Tiến sĩ không phải là dấu chấm kết thúc của một hành trình, mà là một cột mốc mở ra những trách nhiệm lớn hơn, dài lâu hơn đối với tri thức, đối với giáo dục và đối với xã hội.

Một người trở thành Tiến sĩ không chỉ vì đã hoàn thành một luận án, mà vì đã học được cách suy nghĩ độc lập, cách hoài nghi có trách nhiệm, cách trung thực với dữ liệu, và cách kiên nhẫn với con đường tư duy khoa học vốn không bao giờ ngắn. Đây thực sự là một quá trình hình thành nhân cách khoa học.

12 tân Tiến sĩ được vinh danh hôm nay đều đã đi qua hành trình đó. Một hành trình không phô trương, không dễ chia sẻ, và đôi khi rất cô độc. Có những giai đoạn người làm nghiên cứu phải chấp nhận đi chậm hơn người khác, phải lặp lại những câu hỏi tưởng như không có lời đáp, và phải đủ bản lĩnh để không từ bỏ khi kết quả chưa đến. Chính những thử thách âm thầm ấy đã tạo nên chiều sâu của học vị Tiến sĩ.

Vì vậy, Nhà trường tổ chức lễ vinh quy chúc mừng các tân Tiến sĩ hôm nay không chỉ vì đã bảo vệ thành công luận án, mà vì đã chứng minh được năng lực chịu trách nhiệm với tri thức của chính mình. Đồng thời, Nhà trường trân trọng chúc mừng các khoa, các đơn vị có thêm Tiến sĩ, Phó Giáo sư - những người không chỉ mang theo danh xưng học thuật, mà mang theo khả năng dẫn dắt tư duy, chuẩn mực khoa học và uy tín học thuật.

Trường ĐHSP Hà Nội 2 khởi đầu là một trường đào tạo giáo viên, và đến hôm nay, điều đó vẫn là căn cốt giá trị không thay đổi. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của đất nước, Nhà trường đã bước vào giai đoạn phát triển mới - trở thành một trường đại học đa ngành. Đó không phải là sự rời bỏ sứ mệnh sư phạm, mà là sự mở rộng không gian để tinh thần sư phạm lan tỏa sâu hơn vào đời sống học thuật và xã hội.

Dù ở lĩnh vực nào, điểm chung mà Nhà trường theo đuổi vẫn là đào tạo con người có tư duy giáo dục: biết học, biết dạy, biết tự học suốt đời và biết chịu trách nhiệm với tác động xã hội của tri thức mà mình tạo ra. Chính vì vậy, đội ngũ Tiến sĩ, Phó Giáo sư của Nhà trường không chỉ là lực lượng giảng dạy, mà là những người kiến tạo văn hóa học thuật và văn hóa giáo dục.

Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đặt kỳ vọng rất lớn vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị quyết số 57 của Đảng đã khẳng định khoa học là nền tảng của năng lực quốc gia. Nhưng khoa học chỉ thực sự trở thành đột phá khi được xây dựng trên sự nghiêm túc, trung thực và chiều sâu tư duy. Không có đột phá nào được tạo ra từ sự dễ dãi, và không có sáng tạo bền vững nào được hình thành từ sự thiếu chuẩn mực.

Nghị quyết số 71 tiếp tục khẳng định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu. Với Trường ĐHSP Hà Nội 2, điều đó đặt ra một yêu cầu rất rõ ràng: đào tạo không chỉ để đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà để chuẩn bị cho tương lai dài hạn của đất nước. Mỗi tiến sĩ, mỗi phó giáo sư của Nhà trường cần ý thức rằng tri thức mình tạo ra hôm nay sẽ ảnh hưởng đến nhiều thế hệ người học trong tương lai.

Chính vì vậy, tôi mong các tân Tiến sĩ, tân Phó Giáo sư không xem học vị và học hàm là điểm dừng, mà là một lời nhắc nhở thường trực về trách nhiệm học thuật. Trách nhiệm ấy không chỉ nằm ở số lượng công bố hay đề tài nghiên cứu, mà trước hết nằm ở việc giữ gìn chuẩn mực khoa học, bảo vệ sự trung thực trí tuệ và góp phần xây dựng một môi trường học thuật lành mạnh, tử tế và có chiều sâu.

Nhân đây, tôi cũng muốn chia sẻ một điều với tinh thần thẳng thắn và trách nhiệm. Thời gian vừa qua, Nhà trường đã phát hiện và xử lý một trường hợp giảng viên sử dụng bằng tiến sĩ không hợp pháp. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật, mà nghiêm trọng hơn, là sự vi phạm liêm chính khoa học - nền tảng đạo đức cốt lõi của người làm khoa học. Ngoài việc xử lý theo đúng quy định của pháp luật, tên của giảng viên này đã bị xóa khỏi bia tiến sĩ của Nhà trường.

Tôi chia sẻ điều này không phải để làm lu mờ niềm vui của buổi lễ hôm nay, mà để nhấn mạnh một thông điệp rất quan trọng: học vị Tiến sĩ không chỉ là một danh xưng, mà là danh dự. Danh dự không thể vay mượn, không thể thay thế, và càng không thể đánh đổi. Liêm chính khoa học chính là ranh giới đạo đức tối thượng của người làm nghiên cứu; một khi đã vượt qua ranh giới ấy, mọi thành tựu khác đều trở nên vô nghĩa.

Chính vì vậy, những tân tiến sĩ được vinh danh hôm nay càng xứng đáng được trân trọng, bởi học vị mà các anh, chị đạt được là kết quả của lao động trí tuệ chân chính, của sự bền bỉ và của danh dự khoa học được giữ gìn trọn vẹn.

Nhà trường cam kết tiếp tục tạo những điều kiện tốt nhất để quý thầy, cô được làm việc trong một môi trường tôn trọng tri thức và khuyến khích chiều sâu nghiên cứu. Tăng cường cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học, đặc biệt là các lĩnh vực công nghệ lõi. Tới đây Nhà trường xây dựng giảng đường G1, G2 với đơn nguyên riêng phục vụ nghiên cứu và thành lập trung tâm tính toán hiệu năng cao. Tôi đề nghị trưởng các đơn vị sử dụng đội ngũ tân tiến sĩ, tân phó giáo sư một cách chiến lược, gắn với việc phát triển ngành đào tạo, hình thành và phát huy các nhóm nghiên cứu mạnh, tạo ra những giá trị học thuật bền vững cho Nhà trường.

Trong không khí trang trọng của Lễ vinh quy hôm nay, tôi muốn dành một khoảng lặng để tri ân những người không đứng trên bục vinh quang, nhưng đã âm thầm góp phần làm nên thành công ấy. Tấm bằng Tiến sĩ của quý thầy cô, tôi tin rằng, có một nửa được viết bằng mực, nhưng một nửa khác được viết bằng sự hy sinh thầm lặng của gia đình - của những đêm thức trắng, những bữa cơm chờ đợi, và sự bao dung lặng lẽ. Nhà trường xin trân trọng cảm ơn và tri ân sự đồng hành quý báu đó.

Có những danh hiệu được trao trong một buổi lễ, nhưng có những giá trị chỉ được kiểm chứng trong suốt cả một đời người. Học vị Tiến sĩ không làm nên một nhà khoa học lớn; chỉ có sự trung thực với tri thức, sự bền bỉ với nghề, trách nhiệm với xã hội và niềm đam mê khoa học mới làm nên điều đó.

Mùa xuân Bính Ngọ đang đến gần, tôi mong rằng mỗi tân tiến sĩ, mỗi tân phó giáo sư sẽ luôn ghi nhớ: con đường khoa học không được đo bằng những gì ta đã đạt được, mà bằng những chuẩn mực ta kiên quyết không đánh đổi trong suốt hành trình phía trước. Như những chiến mã bền bỉ trên đường xa, tinh thần khoa học của các tân tiến sĩ cũng cần sự dẻo dai và kiên định để đi đến cùng những hoài bão lớn.

Nhân dịp năm mới, tôi xin kính chúc các tân Tiến sĩ, tân Phó Giáo sư cùng gia đình sức khỏe, bình an và nhiều năng lượng mới. Chúc toàn thể quý vị đại biểu một mùa xuân an khang, thịnh vượng và vững tin vào con đường giáo dục mà chúng ta đã lựa chọn.